در مورد امام جعفر صادق کمی بیشتر بدانیم : این کلام بسیار معروف است که میگفتند :«ما رأیت افقه من جعفر بن محمد». (کسی را به مبانی شرع داناتر از امام صادق نیافته ام) ».
گرامی داشت شهادت امام جعفر صادق
در میان انبوه شاگردان
آن حضرت، از شیعیان، دهها دانشمند بزرگ برخاستهاند که خود شخصاً صاحب رأی و مرجع مراجعات
دینی مردمان بودهاند.
برای نمونه، «ابان بن تغلب» وائلی کوفی را باید یاد کرد که خود
در علوم دینی و عربی، مانند «قرائت»، «تفسیر»، «حدیث»، «فقه»، «لغت»، «نحو» و … دانشمندی
با تألیفات متعدد بوده و در عینحال از امام صادق (ع) بیش از ۳۰هزار حدیث آموخته داشت. این در شرایطی بود
که این دانشمند شیعه، پیش از دوران امامت آن حضرت، یعنی از امام پنجم محمد بن علی الباقر
(ع)، فرمان یافته بود که شخصاً در مسجد بزرگ مدینه، برای مردم در امور شرع فتوا دهد
و با پیروان نحله ها و مسلکهای مختلف مناظره کند. امام صادق (ع) تا
آن جا که پای علم و مسأله دانی در میان است، در کسوت معلمی بیبدیل ظاهر میشده و بزرگترین
دانشمندان زمانه از مذاهب مختلف اسلامی را در محضر درس خود میپذیرفته و از دانش خویش
به آنان میآموخته است.
با این تفاوت که - برخلاف مدعیان کنونی - آموختههای حضرتش
هرگز محدود به فقه و فروع دینی نبوده و همه پهنههای معارف دین را شامل میشده است،
از تفسیر و اعتقادات و عرفان و اخلاق تا فروع فقه و مسائل باریک قضاوت و... ، حقیقتی
تاریخی که اسناد و متون آن، در دسترس اهل تحقیق است.
اما حقیقت مهمتری که نباید فراموش
شود، آن جنبه از فعالیتهای این امام است که توسط گروه خاص شیعیان جاری میشده است تا
جایی که نه تنها او را از «عالمان حرفهیی» متمایز میساخته، بلکه نهایتاً وجودش را
بهعنوان راهبر و پیشوای ستمستیز اهل دین و تقوا، برای ستمکاران حاکم چنان غیرقابل
تحمل میکرده که - بهرغم پیامدها و خطرات- دست خود را به خون این فرزند پیامبر (ص)
آغشتند و در این دشمنی چنان خیره و پرکینه بودند که هم زمان با مرگ امام صادق (ع)،
فرمان گردن زدن وصی و وارث او را نیز صادر کردند تا مگر بتوانند به پندار باطل خویش،
جریان تحت رهبری او را از ریشه بخشکانند. برجستهترین وجوه
رسالت امام صادقاین برجستهترین وجوه
را میتوان در دو محور زیر خلاصه کرد: ۱- تدوین و تشریح مبانی
نظری اسلام انقلابی، همراه با مرزبندیهای دقیق آن. ۲- سبک کار مترقیانه
و دموکراتیک در مناظره با مخالفاندر رابطه با کار تدوین
و تشریح مبانی نظری، امام صادق گنجینهیی نفیس و گرانبها از دستاوردهای نظری اسلام
را از خود به جای گذارد.
او همچنین در کلاس درس خود انبوهی از متکلمان و عالمانی را
تربیت کرد که به نوبه خود به بسط و تدوین مبانی فلسفی و نظری دانش اسلامی و ترویج آن
در اقصی نقاط پرداختند و نقش پاد زهری را در مقابل آخوندهای حکومتی که در دستگاه خلیفه
تربیت میشدند، داشتند. در مورد بحث آزاد
و دموکراتیک با مخالفان و صاحبان اندیشههای مختلف فلسفی، مناظرههای امام صادق با
مخالفین، زبانزد خاص و عام بود.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر