۱۸ اردیبهشت۱۳۳۳ – ۸ مه۱۹۵۴: وارطان سالاخانیان ارمنی دلیر و مبارز ایرانی به شهادت رسید شاعر نامدار میهن، احمد شاملو شعری با نام ”مرگ نازلی” در رثای وارطان سروده است: «ــ نازلی! بهار خنده زد و ارغوان شکفت.

وارطان سالاخانیان، از‌جمله ارمنیان مبارزی بود که پس از کودتای ۲۸مرداد، به‌چنگ دژخیمان شاه خائن افتاد.

«ــ نازلی! بهار خنده زد و ارغوان شکفت.

وارطان سالاخانیان به‌دست دژخیمان شاه به‌شهادت رسید.وارطان سالاخانیان، از‌جمله ارمنیان مبارزی بود که پس از کودتای ۲۸مرداد، به‌چنگ دژخیمان شاه خائن افتاد.او پس از تحمل چندین روز شکنجه، تا آخرین لحظه حیات خود به‌خلق و آرمانهایش وفادار ماند و با شهادت غرورآفرینش در زیر شکنجه نام خود را در دفتر پیشتازان آزادی ایران ثبت کردشاعر نامدار میهن، احمد شاملو شعری با نام ”مرگ نازلی” در رثای وارطان سروده است:

مرگ نازلی

«ــ نازلی! بهار خنده زد و ارغوان شکفت.

در خانه، زیرِ پنجره گُل داد یاسِ پیر.

دست از گمان بدار!

با مرگِ نحس پنجه میفکن!

بودن به از نبودشدن، خاصه در بهار...»

 نازلی سخن نگفت سرافراز

دندانِ خشم بر جگرِ خسته بست و رفت... □ 

«ــ نازلی! سخن بگو!

مرغِ سکوت، جوجه‌ی مرگی فجیع را

در آشیان به بیضه نشسته‌ست!» 

نازلی سخن نگفت؛

چو خورشیداز تیرگی برآمد و در خون نشست و رفت... 

□ نازلی سخن نگفت

نازلی ستاره بود

یک دَم درین ظلام درخشید و جَست و رفت... 

نازلی سخن نگفت

نازلی بنفشه بود

گُل داد ومژده داد: «زمستان شکست!»ورفت...

احمد شاملو - زندان قصر ۱۳۳۳